Amsterdam Schimmelvrij in 2030?

Geen woorden, maar daden

Als Amsterdam in 2030 schimmelvrij wil zijn, moet er een tandje bij! Bewoners moeten nu perspectief krijgen op een schimmelvrije stad - en vooral op een schimmelvrije woning. HNA en FNV stellen in de volgende brief een viertal maatregelen voor aan de nieuwe Amsterdamse raadsleden in de eerste vergadering van de raadscommissie Huisvesting.

Brief aan raadsleden

Geachte leden van de Raadscommissie Huisvesting

Met belangstelling hebben wij, de werkgroep Wonen van FNV Lokaal Amsterdam en het Huurdersnetwerk Amsterdam (HNA), de 3e monitor Gezamenlijke Aanpak Schimmel en Vocht en het coalitieakkoord met betrekking tot de schimmelaanpak gelezen. Al eerder hebben wij ons in de discussie hierover gemengd: door een gezamenlijk artikel in Het Parool, inspreekmomenten in raadscommissievergaderingen en gesprekken met individuele raadsleden. Ernstige schimmel- en vochtoverlast als gevolg van bouwkundige gebreken is onaanvaardbaar. Niet alleen vanuit gezondheidsredenen. Het strookt simpelweg niet met de verplichting voor verhuurders om gebreken te verhelpen die woongenot van de huurder aantasten.

2030

Er is veel discussie geweest over de aanpak. Ook zijn er vele klachten en indringende verhalen door insprekers gedeeld. Als gevolg daarvan zijn er stappen gezet in de goede richting: afgesproken is dat Amsterdam in 2030 schimmelvrij is, er huurverlaging komt zonder gang naar de huurcommissie bij corporatiehuurders met bewezen klachten, en dat er verder gemonitord wordt.

Niet gerust

Toch zijn wij er niet gerust op dat de noodzakelijke aanpak snel en effectief wordt gerealiseerd. Dat Amsterdam schimmelvrij is in 2030 lijkt ons met de huidige aanpak een onhaalbaar doel.

Hoewel de teller in de afgelopen 2 jaar op 19.900 meldingen staat, waarvan 19.600 bij woningcorporaties, lijkt de werkelijke oplossing van de klachten uit zicht te raken. Nog los van de meldingsmoeheid die terecht wordt geconstateerd in de monitor - ‘het aantal meldingen [ligt] lager dan verwacht afgaande op basis van de gezondheidsmonitor van de GGD en HIRA 2024’ – is een daadwerkelijke oplossing na melding niet bepaald gegarandeerd. Bij 46% van de meldingen zijn klachten 3 jaar na de melding nog niet verholpen. 44% van de melders geeft aan zich niet gehoord te voelen. Dat zijn geen cijfers om trots op te zijn.

In het coalitieakkoord lezen we dat 'de aanpak van schimmel wordt voortgezet, met als doel ernstige schimmelproblematiek in 2030 uit te bannen. Zonder Rijksregels en financiering voor grootschalige renovaties komt dit doel onder druk te staan, daarom krijgt de lobby hiervoor prioriteit. Zoals afgesproken met woningcorporaties krijgen gezinnen die in een schimmelwoning wonen met voorrang een andere woning, waarna de woning wordt opgeknapt'

Het laatste deel van het citaat is positief maar het eerste deel verontrust ons. Het niet slagen van een lobby kan niet betekenen dat huurders dan maar in de schimmel blijven zitten. De daadwerkelijke aanpak van schimmel raakt verder uit zicht. In hetzelfde coalitieprogramma wordt vermeld dat corporaties meer ‘ruimte krijgen voor sloop-nieuwbouw’. Los van de vraag of dit een gewenste ontwikkeling is, lopen complexen met deze uitspraken sneller kans rijp te worden verklaard voor sloop – en de ervaring leert dat er dan helemaal níets meer aan onderhoud wordt gedaan. Voor huurders betekent dit: nog langer wachten op een daadwerkelijke aanpak.

Maatregelen

Concreet stellen wij een viertal maatregelen voor die perspectief biedt aan huurders met ernstige schimmel- en vochtoverlast:

• Meldingsbereidheid vergroten in samenwerking met koepels en andere huurdersorganisaties, ook in de particuliere sector. Hierbij worden deze organisaties gestimuleerd en gefaciliteerd bij de oproep aan huurders om klachten te melden. Een goed voorbeeld is de campagne van HYA, die zorgde voor meer meldingen bij verhuurder Ymere.
• Betere monitoring van daadwerkelijke oplossingen, waarbij er sneller overgegaan wordt tot huurverlaging. Als na melding blijkt dat de schimmel- en vochtoverlast wel met technische gebreken samenhangt maar niet wordt opgelost, dan moet de gemeente toezien op huurverlaging door corporaties.
• Inventarisatie van complexen met schimmel- en vochtoverlast en het opstellen van een versterkt Plan van Aanpak 2026-2030. De inventarisatie wordt gemaakt op basis van alle meldingen tot nu toe en complexen waar nog geen mechanische ventilatie is geïnstaleerd. Aan de hand van dit overzicht kan er een planning worden gemaakt waarbij de uiterste datum voor schimmel- en vochtvrije woningen 2030 is. De resultaten en de knelpunten van dit overzicht worden een vast onderdeel van de schimmelmonitor.
• Een plan maken voor beleid na de aanpak. Als Amsterdam in 2030 daadwerkelijk schimmelvrij is, dan moet koste wat het kost worden vermeden dat schimmel terugkomt in de stad. Een goed middel is een jaarlijkse Algemene Periodieke Keuring (APK) van alle complexen van woningcorporaties.

Met deze extra maatregelen zorg je wat ons betreft voor een werkbare en daadkrachtige aanpak van schimmel en vocht in woningen. En slaagt dit experiment, dan kan je het hopelijk ook uitrollen in de particuliere en commerciële sector. Want ook daar hebben huurders last van schimmel en vocht, en ook daar worden huurders ziek van de nalatigheid van verhuurders.

Fred Gersteling
Elaine Michon
Namens de werkgroep Wonen FNV lokaal Amsterdam en Huurders Netwerk  Amsterdam (HNA)

N.B.: de brief is ook als PDF te downloaden.